Je voelt al een tijdje dat je werk niet meer helemaal klopt.

Misschien merk je dat je energie sneller opraakt. Dat je vaker twijfelt. Dat je minder voldoening haalt uit dingen die eerder wel goed voelden. Of dat je nieuwsgierig bent naar iets anders, zonder dat je precies weet wat dat dan zou moeten zijn.

En toch gebeurt er weinig.

Je denkt erover na, praat er misschien eens over met iemand in je omgeving, bewaart af en toe een vacature of doet een online test. Maar echt in beweging komen lukt niet.

Dat kan frustrerend zijn. Zeker als je ergens voelt: ik wil iets anders. Of in ieder geval onderzoeken of dit werk nog bij me past.

Vaak denken mensen dat ze vooral meer duidelijkheid nodig hebben. Eerst precies weten wat ze willen. Eerst een compleet plan. Eerst zekerheid dat een volgende stap ook echt de juiste is.

Maar soms zit het niet in een gebrek aan opties of informatie.

Soms zit het in de gedachten die opkomen zodra je aan verandering denkt.

Je hoofd wil zekerheid

Als je nadenkt over verandering in je werk, komt je hoofd vaak direct in actie. Het gaat risico’s inschatten, bezwaren verzamelen en zoeken naar redenen om voorzichtig te zijn.

Dat is niet vreemd. Werk gaat niet alleen over taken of uren, maar ook over inkomen, zekerheid, identiteit en verwachtingen van anderen. Dus gedachten als ik moet niet zeuren, straks maak ik de verkeerde keuze of ik moet eerst precies weten wat ik wil kunnen heel overtuigend voelen.

Vanuit ACT, Acceptance and Commitment Therapy, kijk je niet alleen naar wát je denkt, maar ook naar hoeveel invloed die gedachten krijgen. Een gedachte is namelijk niet automatisch een feit. En je hoeft niet alles te doen wat je hoofd zegt.

Sommige gedachten voelen alleen zo logisch dat je ze bijna niet meer herkent als gedachte. Ze worden een soort innerlijke regel:

Ik mag pas veranderen als ik zeker weet wat ik wil.
Stoppen is falen.
Ik moet blij zijn met wat ik heb.
Ik moet een keuze maken die anderen logisch vinden.

Zulke regels ontstaan vaak niet zomaar. Misschien hebben ze je ooit geholpen om door te zetten, verantwoordelijkheid te nemen of zekerheid op te bouwen. Maar een regel die ooit helpend was, kan later ook gaan knellen.

Niet elke gedachte die je beschermt, helpt je ook vooruit.

Daardoor blijf je wachten op zekerheid

Als je zo’n gedachte heel serieus neemt, kun je lang blijven zoeken naar zekerheid. Je denkt na, weegt af, vergelijkt opties en vraagt advies. Maar telkens als er een mogelijkheid ontstaat, komt je hoofd met een bezwaar.

Daardoor lijkt het alsof je nog niet genoeg weet, terwijl je misschien vooral vastzit in de eis dat het zeker moet voelen voordat je iets mag onderzoeken.

En juist die zekerheid komt vaak niet vooraf.

Voor je het weet blijf je wachten op een gevoel van duidelijkheid dat niet vanzelf komt. Je blijft nadenken, maar komt niet verder.

Wat helpt dan wel?

De eerste stap is meestal niet meteen een nieuwe baan zoeken. En ook niet: nu eindelijk eens een grote knoop doorhakken.

De eerste stap is vaak kleiner: onderzoeken welke gedachten zoveel invloed hebben gekregen.

Welke zinnen zeg je steeds tegen jezelf?
Welke regel leg je jezelf op?
Welke gedachte voelt zo waar dat je er automatisch naar handelt?
En helpt die gedachte je nog in de richting van wat belangrijk voor je is?

Daarbij gaat het niet om positief denken. Ook niet om jezelf overtuigen dat alles kan. Het gaat erom dat je wat meer ruimte krijgt tussen jou en je gedachten.

Niet: deze gedachte is waar, dus ik kan niets doen.

Maar: ik merk dat deze gedachte opkomt. Wat doet die met mij? En wil ik me hierdoor laten leiden?

Dat verschil kan ruimte geven. Niet meteen voor een grote keuze, maar wel voor een volgende stap.

Een gesprek voeren. Een richting onderzoeken. Een optie openleggen. Een behoefte serieus nemen. Of eerlijk erkennen dat je huidige werk niet meer helemaal klopt.

Beweging begint met onderzoeken

Loopbaanvragen kunnen groot voelen. Alsof je meteen moet weten of je moet blijven of weggaan. Maar vaak begint beweging niet met een grote beslissing, maar met beter begrijpen wat er schuurt.

Wat maakt dat je blijft twijfelen?
Welke gedachte houdt je tegen?
Wat vind je belangrijk, los van wat logisch of verstandig lijkt?

Dat betekent niet dat je direct alles moet omgooien. En twijfel betekent ook niet automatisch dat je weg moet. Het betekent vooral dat er iets aandacht vraagt.

Door daar ruimte voor te maken, kan er weer beweging ontstaan. Stap voor stap, op een manier die bij jou past.

Tot slot

Niet in beweging komen betekent niet dat je geen keuze kunt maken.

Soms betekent het dat je hoofd hard probeert je te beschermen. Met gedachten en regels die logisch klinken, maar je misschien ook vasthouden.

De vraag is dan niet meteen: welke nieuwe baan moet ik zoeken?

Maar eerder:

Welke gedachte neem ik zo serieus, dat ik mezelf geen ruimte geef om iets anders te onderzoeken?

Van daaruit kan er weer beweging ontstaan. Stap voor stap. Niet perfect, niet zonder twijfel, maar wel met meer rust, overzicht en richting.

In mijn loopbaancoaching combineer ik praktische loopbaanvragen met inzichten uit ACT. Daardoor kijken we niet alleen naar mogelijkheden op papier, maar ook naar de gedachten en overtuigingen die invloed hebben op je keuzes.